Βοτανολογία - Αλθαία (Marshmallow)

Αγγλική ονομασία: Marshmallow
Επιστημονική ονομασία: Althaea officinalis
Άλλες ονομασίες: Δενδρομολόχα, νερομολόχα, βίσκος
Οικογένεια: Μαλαχωδών (μαλαχιοειδή)
Χρησιμοποιούμενα μέρη: Άνθη, Φύλλα, Ρίζες


Μορφολογία - Γενικά Χαρακτηριστικά

Είναι ποώδες φυτό και προτιμά της δροσερές, υγρές περιοχές. Το βρίσκουμε σε πεδινά ή ημιορεινά μέρη, κυρίως κοντά σε υγρότοπους.

Είναι χνουδωτό με φύλλα στρογγυλά, οδοντωτά και παχειά. Τα άνθη είναι λευκορόδινα με ανοιχτό πράσινο μίσχο και ο βλαστός όρθιος επίσης χνουδωτός. Η ρίζα της είναι παχιά, κωνική, λεκού χρώματος και παράγει γλοιώδη ουσία.

Πέρα από τη φαρμακευτική ποικιλλία, υπάρχει και η κοσμητική ροδανθής σε Εύβοια, Θεσσαλία και Ήπειρο αλλά και η Ωχρή στην Συρία.

Η γεύση της είναι δροσερή και γλυκιά.

Από τα φαρμακευτικά της συστατικά, μας ενδιαφέρει κυριως το γλίσχρασμα που βρίσκεται στη ρίζα της σε ποσοστό 25-35%. Περιέχει επίσης τανίνες, πηκτίνη και ασπαραγγίνη. Τα φύλλα περιέχουν επίσης και αιθέριο έλαιο.


Ιστορικά

Η χρήση της αναφέρεται από τον Διοσκουρίδη, 2.000 χρόνια πριν. Αλλά και ο Θεόφραστος αναφέρει πως η δενδρομολόχα στο κρασί λειτουργεί ευεργετικά κατά βήχα. Γενικά ήταν γνωστή για φλεγμονές και η ρίζα ως φάρμακο για τον πονόλαιμο.

Ο Καρλομάγνος κατά τον 8ο αιώνα, απαίτησε την εκτεταμένη καλλιέργεια του φυτού στα εδάφη του εξαιτείας της ιδιότητας της Αλθαίας να επιταχύνει την επούλωση των πληγών, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε πεδία μαχης.

Έχει αναφερθεί και αφροδισιακή ιδιότητα της Αλθαίας, λόγω της αύξησης της ερωτικής επιθυμίας των δύο φύλων.

Τέλος, στη Βίβλο αναφέρεται ως φυτό πολύ ωφέλιμο και ως τρόφιμο των φτωχών σε περιόδους λιμών.


Συλλογή

Ανθίζει από τον Απρίλιο μέχρι τον Αύγουστο. Τον πρώτο χρόνο, συλλέγουμαι τα άνθη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και τα φύλλα τέλος καλοκαιριού μετά την άνθηση. Η ρίζα, συλλέγεται το φθινώπορο ή και το χειμώνα αλλά μόνο κατά το 2ο ή 4ο έτος.

Η ρίζα πρέπει να ξεριζώνεται με προσοχή και δεν πρέπει να ξεπλένουμε τα χώματα με νερό διότι μετά στεγνώνει δύσκολα και χάνεται μεγάλο μέρος γλοιώδους ουσίας η οποία έχει τις φαρμακευτικές ιδιότητες. Μετά τον προσεκτικό καθαρισμό της από χώματα και ριζικές ίνες, αφαιρούμε τη φλούδα με μαχαιράκι και όταν ξεραθεί, την κόβουμε σε κομμάτια.

 

 

Ιδιότητες - Χρήση

Τα φύλλα της χρησιμοποιούνται εσωτερικώς ως έγχυμα για προβλήματα ουροποιητικού (ουριθρίτιδα, άμμο κλπ) λόγω της διουρητικής τους ιδιότητας αλλά και για προβλήματα πνευμόνων όπως βρογχίτιδα ή βήχα καθώς έχουν μαλακτική και αποχρεμπτική δράση.

Νωπά, τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κατάπλασμα σε ηλιακά εγκαύματα, καψίματα, εξανθήματα και τσιμπήματα εντόμων. Επίσης για φλεγμονές και έλκη δέρματος και για αφαίρεση ακίδων.

Τα άνθη χρησιμοποιούνται κυρίως για τις μαλακτικές και καταπραυντικές τους ιδιότητες σαν αφέψημα για τον βήχα.

Η ρίζα τώρα, συγκεντρώνει τις περισσότερες θεραπευτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται κυρίως για πεπτικά προβλήματα και συγκεκριμένα για φλεγμονές της πεπτικής οδού (στόμα, ούλα, στομάχι, έντερα κλπ) καταπραύνοντας διαταραχές όπως δυσεντερία, γαστρίτιδα, έλκη, και ανακουφίζει επίσης από τον βήχα σε περιπτώσεις κρυώματος και βρογχίτιδας λόγω της μαλακτικής και καταπραυντικής επίδρασής της.

Αναφέρεται επίσης και η ιδιότητά της να ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα βοηθώντας τα λευκά κύτταρα να καταστρέψουν τα μικρόβια.

Αξιοσημείωτη είναι η δράση της κολλώδης ουσίας της ρίζας η οποία απορροφά νερό και διογκώνεται δημιουργώντας έτσι ζελατίνα η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο δέρμα για να ανκουφίσει και να προστατέψει από κοψίματα, εκδορές, εγκαύματα, πληγές, κιρσσούς και εξωτερικά έλκη.


Άλλες χρήσεις:
Γαργάρες για αποστήματα δοντιών και επούλωση πληγών των ούλων αλλά και ως μαλακτικό λαιμού.
Τα ξηρά φύλλα μασιούνται από μικρά παιδιά για να βγουν εύκολα τα πρώτα δόντια.

Η πολτοποιημένη ρίζα της χρησιμοποιείται εξωτερικά ως επουλωτικό, ζεστό κατάπλασμα για θεραπεία φλεγμονών του δέρματος.

Για το βάμμα της, οι δοσολογίες είναι 1 μέρος φυτού σε 5 μέρη αλκοόλ


Καλλιέργεια

Η καλλιέργειά της είναι εύκολη καθώς δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις. Πολλάπλασιάζεται εύκολα με σπόρο ή και ρίζωμα τα οποία φυτεύονται την άνοιξη αλλά και το χειμώνα και προτιμά τα δροσερά, κοπρισμένα χώματα. Αντέχει στην ζέστη και την ξηρασία.

Μαθήματα Καλλυντικών - Αμαμελίδας Νερό (Witch Hazel Water)

(Hamamelis water, Witch Hazel water, Hazel water)

Ανθόνερο που προκύπτει από εκχύλιση των αποξηραμένων ή φρέσκων φύλλων, κλαδιών και ριζών του φυτού Αμαμελίδα (Hamamelis Virginiana, ιθαγενές φυτό της Νοτίου Αμερικής) σε νερό.

Περιέχει γαλλικό οξύ, αμαμελιταννίνη και πτητικά έλαια, ρητίνες, και διάφορα φυτοχημικά όπως ταννίνες, καμφερόλη και ευγενόλη.

Χρησιμοποιείται ευρέως σε καλλυντικά προϊόντα που προορίζονται για το λιπαρό δέρμα λόγω της τονωτικής, στυπτικής, δροσιστικής και συσφικτικής ιδιότητας των ταννίνων που περιέχει.

Υποστηρίζεται επίσης ότι, λόγω της παρουσίας των φυτοχημικών, τα οποία δρουν ως αντιοξειδωτικοί παράγοντες δεσμεύοντας τις ελεύθερες ρίζες, μπορεί να δράσει κατά της φωτογήρανσης.

Όταν δε συνδυαστεί με άλλες προστατευτικές του δέρματος ουσίες, μπορεί να ενισχύσει την προστατευτική τους δράση ενάντια στις ακτίνες του ήλιου.

Το νερό αμαμελίδας δεν προκαλεί ερεθισμούς και αλλεργίες, εφόσον βέβαια συντηρηθεί σωστά, όπως άλλωστε και όλα τα καλλυντικής φύσεως υλικά που προορίζονται για επαφή με το δέρμα, ώστε να αποφευχθεί ανάπτυξη βακτηριδίων.

Μεγάλη σύγχυση επικρατεί σχετικά με τις “θαυματουργές” ιδιότητες πολλών φυτικών ουσιών. Έτσι και με την αμαμελίδα, έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι δρα θεραπευτικά κατά της λιπαρότητας. Φυσικά αυτό δεν ισχύει καθώς οι στυπτικές της ιδιότητες δεν μπορούν να θεραπεύσουν το λιπαρό δέρμα, παρά μόνο να το καθαρίσουν προσωρινά αφήνοντας μια δροσερή αίσθηση στην επιδερμίδα.

Αργοπεθαίνει - Pablo Neruda

 

Αργοπεθαίνει όποιος γίνεται σκλάβος της συνήθειας, επαναλαμβάνοντας κάθε μέρα τις ίδιες διαδρομές, όποιος δεν αλλάζει περπατησιά, όποιος δεν διακινδυνεύει και δεν αλλάζει χρώμα στα ρούχα του, όποιος δεν μιλεί σε όποιον δεν γνωρίζει.

Αργοπεθαίνει όποιος αποφεύγει ένα πάθος, όποιος προτιμά το μαύρο για το άσπρο και τα διαλυτικά σημεία στο " ι " αντί ενός συνόλου συγκινήσεων που κάνουν να λάμπουν τα μάτια, που μετατρέπουν ένα χασμουρητό σε ένα χαμόγελο, που κάνουν την καρδιά να κτυπά στο λάθος και στα συναισθήματα.

Αργοπεθαίνει όποιος δεν αναποδογυρίζει το τραπέζι, όποιος δεν είναι ευτυχισμένος στη δουλειά του, όποιος δεν διακινδυνεύει τη βεβαιότητα για την αβεβαιότητα για να κυνηγήσει ένα όνειρο, όποιος δεν επιτρέπει στον εαυτό του τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του να αποφύγει τις εχέφρονες συμβουλές.

Αργοπεθαίνει όποιος δεν ταξιδεύει, όποιος δεν διαβάζει, όποιος δεν ακούει μουσική, όποιος δεν βρίσκει σαγήνη στον εαυτό του.

Αργοπεθαίνει όποιος καταστρέφει τον έρωτά του, όποιος δεν επιτρέπει να τον βοηθήσουν, όποιος περνάει τις μέρες του παραπονούμενος για τη τύχη του ή για την ασταμάτητη βροχή.

Αργοπεθαίνει όποιος εγκαταλείπει μια ιδέα του πριν την αρχίσει, όποιος δεν ρωτά για πράγματα που δεν γνωρίζει.

Αποφεύγουμε τον θάνατο σε μικρές δόσεις, όταν θυμόμαστε πάντοτε ότι για να είσαι ζωντανός χρειάζεται μια προσπάθεια πολύ μεγαλύτερη από το απλό γεγονός της αναπνοής.

Μόνο η ένθερμη υπομονή θα οδηγήσει στην επίτευξη μιας λαμπρής ευτυχίας.

Βοτανολογία - Αλχεμίλλη (Alchemilla)

Αγγλική ονομασία: Alchemilla, Lady’s Mantle
Επιστημονική ονομασία: Alchemilla Vulgaris
Άλλες ονομασίες: Αλχημίλλη, Αλχεμίλλα
Οικογένεια: Ροδοειδή (Rosaceae)
Χρησιμοποιούμενα μέρη: Υπέργεια (φύλλα αποξηραμένα)


Μορφολογία – Γενικά Χαρακτηριστικά

Ποώδες, πολυετές και ανθεκτικό φυτό που φτάνει τα 50εκ. Έχει φύλλα πλατιά, λοβωτά, μαλακά στην υφή και κιτρινοπράσινου χρώματος. Τα άνθη, κιτρινοπράσινα κι αυτά, είναι μικροσκοπικά (3 με 5 χιλιοστά) και βρίσκονται συγκεντρωμένα σε φιόγκους. Το στέλεχος είναι χνουδωτό όπως και τα φύλλα. Οι ρίζες, πασσαλώδεις κι έρπουσες.

Προτιμά τα υγρά και πλούσια εδάφη και τη βρίσκουμε σε βοσκότοπους, λιβάδια, δάση αλλά και πετρώδη εδάφη σε Β. Ευρώπη και ορεινές περιοχές της Κεντρικής και Νότιας. Στην Βρετανία απαριθμεί 11 είδη.

Στην Ελλάδα έχουμε διάφορες ποικιλίες της όπως την Οξύβολο στον Όλυμπο, Χέλμο στο Πήλιο, Αγροτική σε όλες τις πεδιάδες και την Κοινή στη Λακωνία και η οποία μας ενδιαφέρει για τις φαρμακευτικές της ιδιότητες. Υπάρχει και η Άλπεως, αρκετά σπάνιο είδος που αποτελεί άριστο μελισσοτροφικό και κτηνοτροφικό.

Έχει γεύση ξηρή, πικρή και στυφή.

Περιέχει, μεταξύ άλλων, τανίνες, σαλικυλικό οξύ, σαπωνίνες, φυτοστερόλες, πτητικό έλαιο και πικρές ουσίες.


Ιστορία – Μυθολογία

Η ονομασία της προδίδει τη σχέση της με την αλχημεία και την ιδιαίτερη εκτίμηση που της είχαν οι αλχημιστές κατά το Μεσαίωνα οι οποίοι πίστευαν ότι, όταν κάθεται η δροσιά στα φύλλα της είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή της φιλοσοφικής λίθου.

Η αγγλική της ονομασία “lady’s montle” υποδηλώνει την ευεργετική επίδραση του φυτού σε πάσης φύσεως γυναικολογικά προβλήματα. Κάτι που φαίνεται και από την παρομοίωση των φύλλων της με το πέπλο της παναγίας σε μεσαιωνικούς πίνακες.


Συλλογή

Ανθίζει από το Μάη μέχρι και τον Αύγουστο και η συλλογή γίνεται από τον Ιούλιο μέχρι τον Αύγουστο, κατά προτίμηση όμως, πριν τα μέσα Αυγούστου.

Ιδιότητες – Χρήση

Η κύρια και γνωστή της ιδιότητα, όπως προαναφέρθηκε, αφορά την ρύθμιση και ανακούφιση γυναικολογικών διαταραχών όπως δυσμηνόρροια, άτακτο κύκλο κλπ. Όταν δε χρησιμοποιηθεί στον καταιονισμό, μπορεί να ανακουφίσει από κνησμό και δυσάρεστες κολπικές εκκρίσεις που προκαλούνται από μολύνσεις των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Λέγεται επίσης ότι δρα ρυθμιστικά στις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης.

Όπως και τα περισσότερα βότανα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση από ενοχλήσεις του πεπτικού όπως φλόγωση στομάχου και εντέρων και γαστρίτιδα και λειτουργεί ως στυπτικό ενάντια στις διάρροιες.

Οι πλύσεις και το κατάπλασμα από το χυμό της χρησιμοποιούνται σε πρηξίματα και πληγές και οι γαργάρες καταπραΰνουν τον ερεθισμένο λαιμό ή φάρυγγα λόγω της αντιφλεγμονώδης δράση της.

Άλλες χρήσεις:

Τα νεαρά, τρυφερά της φύλλα μπορούν να προστεθούν στις σαλάτες.

Χρησιμοποιείται επίσης στην κτηνιατρική σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας.

 

Μαθήματα Καλλυντικών - Αλόη (Aloe Vera)

Φυτική ουσία με μορφή γέλης ή χυμού που βρίσκεται στο εσωτερικό των φύλλων του φυτού Αλόης η οποία προέρχεται από την Ανατολική Αφρική. Ήταν ήδη γνωστή στους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους για την ιδιότητά της να επουλώνει πληγές κάθε είδους.

Η αλόη, σαν κάκτος, αποτελείται σχεδόν εξολοκλήρου από νερό, περίπου 95% δηλαδή. Το υπόλοιπο μέρος αποτελείται από πολλά ενδιαφέροντα συστατικά όπως παράγωγα ανθρακινόνης (αλοϊνη, χρυσοφανικό οξύ, εμοντίνη, μπαρμπαλοίνη κ.α.), υδρογονάνθρακες, λιγνίνη, μαλικό οξύ, σαλικυλικό οξύ, στερόλες, λεκτίνες, σαπωνίνες, γελονίνες, χρωμόνες, ρητίνες, αμινοξέα (περίπου 20) καθώς και βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Από τα συστατικά της, αυτά που ενδιαφέρουν την κοσμετολογία είναι τα εξής:

Η λιγνίνη που θεωρείται ότι βοηθά στην διαστολή των αγγείων αυξάνοντας έτσι την διεισδυτικότητα και απορρόφηση των συστατικών των καλλυντικών στο δέρμα. Επίσης υποστηρίζεται πως διεγείρει τους ινοβλάστες συμβάλλοντας έτσι στην παραγωγή κολλαγόνου και συνεπώς στην ανανέωση των κυττάρων.

Οι πρωτεΐνες S-100, η Β-Σιτοστερόλη και οι λεκτίνες, τα οποία προάγουν την κυτταρική ανάπτυξη για επιδιόρθωση ιστών κι έτσι έχουμε ταχύτερη επούλωση πληγών αλλά και βελτίωση υπαρχόντων ουλών.

Τα αντιοξειδωτικά (βιταμίνες A,C,E και β-καροτίνη) όπου εξ’ αιτίας της παρουσίας τους, αποδίδονται στην αλόη αντιγηραντικές ιδιότητες.

Με βάση αυτά τα συστατικά και τις ιδιότητές τους, χρησιμοποιείται ευρέως στα καλλυντικά ως ουσία επουλωτική και αντιρυτιδική. Υποστηρίζεται δε ότι είναι υμενιογόνο μαλακτικό, ότι δημιουργεί δηλαδή προστατευτικό υμένιο στο δέρμα αποτρέποντας έτσι την απώλεια νερού από αυτό, κρατώντας το ενυδατωμένο.

Επίσης, είναι γενικώς γνωστή σαν πρώτη βοήθεια σε κάθε είδους πληγές και εγκαύματα, ηλιακά και μη, ενώ θεωρείται ιδανικό μαλακτικό για περιπτώσεις ξηροδερμίας καθώς και για το ευαίσθητο δέρμα του προσώπου.

Δεν έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες παρενέργειες από τη χρήση της, μόνο σπάνια κάποιος τοπικός ερεθισμός σε ευαίσθητα άτομα. Να τονίσω πως αναφέρομαι στη χρήση της σε καλλυντικά σκευάσματα και όχι στην αλόη ως χυμό που μπορεί να καταναλωθεί εσωτερικώς. Γι’ αυτή την περίπτωση θα μιλήσουμε σε επόμενο άρθρο που αφορά τη φαρμακευτική χρήση της αλόης.


Αν και τα καλλυντικά που περιέχουν αλόη διαφημίζονται ως αντιρυτιδικά, κάτι τέτοιο δεν ισχύει, όχι μόνο για την αλόη, αλλά και για οποιοδήποτε συστατικό, φυσικό ή μη, για το λόγο του ότι, καμιά ουσία δεν μπορεί να αναιρέσει την επίδραση του χρόνου στον οργανισμό μας παρά μόνο να ενισχύσει μερικώς την αντίστασή του στη φυσική φθορά με ποικίλους τρόπους. Η αντιγήρανση είναι ένας μεγάλος τομέας έρευνας στον οποίο πολλοί παράγοντες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Μέσα σε αυτούς είναι η διατροφή, η άσκηση, η κληρονομικότητα, ο τρόπος ζωής κλπ, και μόνο με τον σωστό συνδυασμό τους μπορεί να επιτευχθεί κάποιο αποτέλεσμα στην καθυστέρηση της γήρανσης αλλά όχι και στην αναίρεσή της.

*Θα πρέπει να τονίσω πως, για τη κατ οίκον εκμετάλλευση του ζελέ της αλόης, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί καθώς, το φύλλο της αλόης παράγει 2 ξεχωριστά υγρά, με διαφορετικές ιδιότητες κι επιδράσεις το καθένα. Το αυθεντικό ζελέ της αλόης είναι αυτό που βρίσκεται στο κέντρο του φύλλου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αφού έχουμε αφαιρέσει το κιτρινοπράσινου χρώματος υγρό που περιβάλλει το ζελέ και είναι ερεθιστικό. Θα αναφερθώ με περισσότερες λεπτομέρειες επί του θέματος σε επόμενο άρθρο που θα αφορά της αλόη ως βότανο.

 

Βοτανολογία - Αγριμόνιο (Agrimonium)

Αγγλική ονομασία: Agrimony
Επιστημονική ονομασία: Agrimonia Eupatoria
Άλλες ονομασίες: Αγριμονιά, Αργεμώνη, Ευπατόριο, Φωνόχορτο, Ασπροζάκι
Οικογένεια: Ροδοειδή, Rosaceae, Αγγειόσπερμα
Χρησιμοποιούμενα μέρη: Υπέργεια, Ρίζες


Μορφολογία – Γενικά χαρακτηριστικά

Ποώδες, διακλαδιζόμενο και πολύχρονο φυτό που φτάνει το 1 μέτρο. Τα στελέχη του είναι όρθια και φτάνουν μέχρι 30-40 πόντους. Έχει άνθη μικρά, αστεροειδή και χρώματος ανοιχτού κίτρινου τα οποία βρίσκονται πάνω και κατά μήκος των στελεχών του. Τα φύλλα είναι μεγάλα, οδοντωτά και λίγο χνουδωτά. Ο βλαστός είναι και αυτός χνουδωτός, κόκκινου χρώματος και ο καρπός φέρει αγκιστροειδή κέντρα.

Φυτρώνει σε όλα τα κλίματα, και είναι κοινό φυτό στην Ευρώπη αλλά και την Ελλάδα. Στη Ζάκυνθο είναι γνωστό και ως Φωνόχορτο ενώ στην Κέρκυρα ως Ασπροζάκι. Βρίσκεται σε άκρες δρόμων, μονοπατιών, αγρών και σε μεγάλους φράχτες αλλά και σε ορεινά δάση.

Η γεύση του είναι στυφή, πικρή και δροσερή.

Περιέχει μεγάλη ποσότητα πυριτίου στο οποίο οφείλονται πιθανότατα και οι θεραπευτικές του ιδιότητες, αλλά και πικρές ουσίες, φλαβινες, μεταλλικά στοιχεία, πτητικό έλαιο, τανίνες, βιταμίνες B και K.

 

Ιστορία – Μυθολογία

Πήρε το όνομά του από τον Μιθριδάτη Ευπάτορο, βασιλιά του Πόντου ο οποίος ανακάλυψε την ιδιαίτερη χρήση του ως αντίδοτο δηλητηριάσεων.

Κατά τον 15^ο αιώνα αποτελούσε βασικό συστατικό ενός γιατρικού γνωστού ως «νερό του αρκεβουζίου» το οποίο χρησίμευε για τον καθαρισμό πληγών στο πεδίο μάχης.

Στην Ελλάδα τέλος, ήταν γνωστό ήδη κατά τους αρχαίους χρόνους ως αντίδοτο δηλητηριάσεων.

 

Συλλογή

Ανθίζει από Μάη μέχρι Αύγουστο και η συλλογή γίνεται μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου.

Συνίσταται η χρησιμοποίησή του την ίδια ημέρα καθώς με την αποξήρανση χάνει μέρος της γεύσης και οσμής του.


Ιδιότητες – Χρήση

Η κυριότερη ιδιότητα του φυτού αφορά την αντιμετώπιση φλεγμονών του λαιμού και των βλεννογόνων του στόματος (χρόνια φαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα, λαρυγγίτιδα, βρογχίτιδα, βήχας, άφθες, μυκητιάσεις).

Επίσης σημαντική είναι η συμβολή του στην καταπολέμηση παθήσεων του πεπτικού (δυσπεψία, κωλικούς, δυσεντερία) καθώς και η βοήθεια που προσφέρει στην ανακούφιση από τη διάρροια και τους εμετούς λόγω της στυπτικής του ιδιότητας.

Όπως προαναφέρθηκε, χρησιμοποιούνταν ευρέως από αρχαιοτάτων χρόνων για τον καθαρισμό πληγών αλλά και βοήθημα έναντι ερεθισμών, εκζέματος και γενικώς διαφόρων δερματικών παθήσεων.

Εκτός των παραπάνω ιδιοτήτων, το αγριμόνιο χρησιμοποιείται και σε παθήσεις του συκωτιού και της σπλήνας, αλλά και ως διεγερτικό της χολής και βάση της διουρητικής του ιδιότητας, είναι επίσης ιδιαίτερα χρήσιμο σε λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Τέλος, θεωρείται ότι μπορεί να λειτουργήσει ευνοϊκά σε περιπτώσεις ρευματισμού και αρθριτικών.

Τρόποι χρήσης:

Βραστάρι με προσθήκη μελιού για γαργάρες, σε άφθες στόματος και φάρυγγα, σε ερεθισμένο λαιμό και λαρυγγίτιδες, λειτουργεί ως στυπτικό.

Κατάπλασμα φύλλων για μώλωπες, πρηξίματα, στραμπουλήγματα. Επίσης για ημικρανίες.

Βάμμα για φλεγμονές και λοιμώξεις ουροποιητικού.

Πλύσεις με το έγχυμα βοηθούν τον καθαρισμό πληγών αλλά και σε ερεθισμούς, έκζεμα κλπ.

ΠΡΟΣΟΧΗ!! Λόγω της στυπτικής του δράσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από άτομα με δυσκοιλιότητα.

 

Καλλιέργεια

Για την καλλιέργειά του, χρειάζεται πλούσιο και υγρό έδαφος. Η σπορά γίνεται σε βάθος 10 εκατοστών την άνοιξη, με ελαφρύ σκέπασμα και κατά την ανάπτυξη, χρειάζεται συχνά σκαλίσματα.

 

 

Μαθήματα Καλλυντικών - Αλλαντοϊνη (Allantoin)

Χημικώς ονομάζεται διοξοϊμιδαζολιδινυλουρία και ανευρίσκεται σε φυτά με δημοφιλέστερη πηγή το εκχύλισμα ριζών σύμφυτου, καθώς και σε ζώα, βακτήρια και θηλαστικά, εκτός των ανθρώπων και των πιθήκων. Από τα φυτά το βρίσκουμε πέρα από το σύμφυτο και στον καπνό, στο χαμομήλι, στα ζαχαρότευτλα και στο φύτρο σταριού ενώ στα θηλαστικά παράγεται ως υποπροϊόν του καταβολισμού των πουρινών όπου έχουμε οξείδωση του ουρικού οξέως. Επίσης, παράγεται και συνθετικώς.

Έχει μορφή άσπρης κρυσταλλικής πούδρας, χωρίς οσμή και γεύση. Διαλύεται στο ζεστό νερό και την αλκοόλη. Οι συγκεντρώσεις της κυμαίνονται από 0,1% μέχρι και 2% και, παρά τη χαμηλή αυτή συγκέντρωση, είναι εξίσου αποτελεσματική.

Είναι γνωστή κυρίως για τις μαλακτικές και τις ήπια επουλωτικές της ιδιότητες κάτι που οφείλεται στην κερατολυτική της ικανότητα, να μαλακώνει δηλαδή την κερατίνη βοηθώντας έτσι την συγκράτηση νερού στο δέρμα, αλλά και στην ικανότητά της να προάγει τον πολλαπλασιασμό και ανανέωση των κυττάρων. Επίσης, διαθέτει πολύ καλή συμβατότητα με το δέρμα.

Χρησιμοποιείται έτσι, σε προστατευτικές κρέμες, σε λοσιόν για μετά το ξύρισμα ή τον ήλιο, σε σκευάσματα για μικροερεθισμούς και γενικώς σε κάθε λογής προϊόντα που προορίζονται για ξηρό δέρμα, μικροτραυματισμούς, εγκαύματα και ηλιακά εγκαύματα, ουλές, σκασμένα χείλη, συγκάματα κλπ.

Επίσης, είναι καλός παράγοντας στοματικής υγιεινής και χρησιμοποιείται έτσι σε οδοντόκρεμες, στοματοπλύματα και παρεμφερή προϊόντα στοματικής υγιεινής.

Χρησιμοποιείται ακόμη και σε φαρμακευτικά σκευάσματα για δερματικές παθήσεις όπως ακμή, έκζεμα, ψωρίαση αλλά ακόμη και οι δερματικά υγιείς μπορούν να επωφεληθούν από τη χρήση της καθώς προσφέρει λείο, απαλό και υγιές δέρμα.

Πέρα από την αλλαντοϊνη, χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά και οι ενώσεις της με διάφορες ιδιότητες πχ: L-ασκορβικό οξύ (allantoin ascorbate) ως αντιοξειδωτικό, χλωρουδροξυαλουμίνιο (chlorohydroxyaluminium allantoinate) ως στυπτικό κ.α.

Τοπικός ερεθισμός μπορεί να συμβεί αλλά μόνο από τις χρησιμοποιούμενες ενώσεις της αλλαντοϊνης μιας και η αυτούσια αλλαντοϊνη, σε φυσική ή χημική μορφή, δεν είναι τοξική ή αλλεργιογόνος αντιθέτως, λειτουργεί προστατευτικά ενάντια σε τυχόν ερεθισμούς που μπορεί να προκληθούν από άλλα προϊόντα π.χ. σαπούνι, σκευάσματα με αλκοόλη κλπ.